TrafficVLM: ระบบ Eagle Eye ของ Amap ใช้โมเดลวิทัศน์ AI อย่างไรในการเตือนภัยระยะไกลเกินสายตา เพื่อปกป้องความปลอดภัยในการเดินทางช่วงเทศกาลตรุษจีน

อี้ฟาน จาก เอาเฟยซื่อ

Quantum Bit | บัญชี WeChat QbitAI

เตรียมตัวกลับบ้านฉลองปีใหม่แล้วหรือยัง?

ปริมาณการเดินทางช่วงเทศกาลปีใหม่ปีนี้สูงขึ้นเป็นประวัติการณ์อีกครั้ง เจ้าหน้าที่คาดการณ์ว่าปริมาณการเคลื่อนย้ายผู้คนภายใน 40 วันจะสูงถึง 9.5 พันล้านเที่ยว โดยส่วนใหญ่ยังคงเลือกเดินทางด้วยรถส่วนตัว คิดเป็นสัดส่วนถึง 8 ใน 10 จำนวนเที่ยวสูงกว่า 7 พันล้านเที่ยว

หากคุณก็เป็นหนึ่งในผู้ที่ขับรถกลับบ้าน อาจสังเกตเห็นว่าช่วงเทศกาลปีใหม่ปีนี้มีความแตกต่างไปบ้าง เพราะมีส่วนผสมของ AI มากขึ้น ตอนนี้ AI ไม่เพียงแต่ช่วยเสริมกำลังการเดินทางของคุณ แต่ยังสามารถช่วยชีวิตได้จริงๆ ในยามคับขัน

บาง AI ทำนายทายทัก บาง AI ช่วยชีวิต

ปีนี้เป็นปีที่มีกลิ่นอายของ AI มากที่สุด เราเคยชินกับการใช้ AI เรียนรู้ เขียนโค้ด ช่วยสอนการบ้านลูก หรือแม้แต่ทำนายทายทัก… แต่ AI จะช่วยชีวิตได้เมื่อไหร่?

บางคนรับรู้เป็นครั้งแรกว่า “AI ช่วยชีวิตได้” เนื่องจากอุบัติเหตุครั้งหนึ่ง เมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม 2024 เกิดดินถล่มบนทางหลวงเหมย์ต้า (Meida) ช่วงชาหยาง (Chayang) ในมณฑลกวางตุ้ง ขณะเกิดเหตุ มีเจ้าของรถเหยียบเบรกล่วงหน้าและรอดชีวิตมาได้

จากคำบอกเล่าภายหลัง เหตุที่เขาลดความเร็วล่วงหน้า เป็นเพราะก่อนถึงจุดเกิดเหตุ ระบบนำทางเกาด๋อ (Gaode) ในรถได้ส่งเสียงเตือนว่า “มีรถข้างหน้าเบรกกะทันหัน” เขาจึงรีบเหยียบเบรกและรอดพ้นมาได้

ในเวลานั้นมีผู้ใช้ที่ประสบการณ์คล้ายกันอีกหลายราย ตามข้อมูลที่ได้รับ เมื่อเกิดภัยพิบัติดินถล่มบนทางหลวงเหมย์ต้า ช่วงชาหยาง ระบบเตือนเบรกกะทันหันของเกาด๋อส่งออกครั้งแรกประมาณตี 2 ของวันที่ 1 พฤษภาคม เพื่อเตือนรถคันหลังให้ระวังรถคันหน้าเบรกกะทันหันและขับขี่อย่างปลอดภัย “ในคืนนั้นภายในครึ่งชั่วโมง เราได้ตรวจจับการเบรกกะทันหันหลายครั้งที่ความเร็วลดลงอย่างรวดเร็ว และแจ้งเตือนผู้ใช้คันหลังผ่านการประกาศเสียง” เจ้าหน้าที่เกาด๋อกล่าวในเวลานั้น

△ ความคิดเห็นของเจ้าของรถที่เกี่ยวข้องภายใต้รายงานข่าว

ความสามารถในการเตือนล่วงหน้าที่เกาด๋อแสดงออกมา ได้รับการยอมรับจากอุตสาหกรรมในเวลาต่อมา ตามการมอบหมายงานของสำนักงานคณะกรรมการความปลอดภัยในการผลิตแห่งรัฐและกระทรวงการจัดการเหตุฉุกเฉิน สถาบันวิทยาศาสตร์ความปลอดภัยในการผลิตแห่งประเทศจีนร่วมกับเกาด๋อได้พัฒนาระบบเตือนภัย “Eagle Eye Guardian” (ต่อไปนี้จะเรียกว่าระบบ “Eagle Eye”)

ระบบ Eagle Eye ตามชื่อหมายถึงระบบที่มีมุมมองเหมือนนกอินทรี เหนือกว่าขอบเขตการมองเห็นของมนุษย์ ผู้ใช้ไม่จำเป็นต้องดำเนินการพิเศษใดๆ เพียงเปิดระบบนำทางเกาด๋อ ระบบ Eagle Eye ก็จะเปิดใช้งานโดยอัตโนมัติ และรับรู้การเปลี่ยนแปลงของสภาพการจราจรโดยรวมแบบเรียลไทม์

ความสามารถในการรับรู้นี้เหนือกว่าขอบเขตการมองเห็นของมนุษย์ สามารถระบุความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น 24 ประเภทได้เร็วกว่ามนุษย์ รวมถึงเหตุการณ์ผิดปกติร้ายแรง การเบรกกะทันหันข้างหน้า รถบรรทุกกลางคืน และการแซงในทางโค้ง เป็นต้น หลังจากตรวจจับความเสี่ยง ระบบจะส่งการเตือนภัยภายในไม่กี่วินาที ทำให้คนขับมีเวลาตอบสนองมากขึ้นหลายวินาที ลดโอกาสเกิดอุบัติเหตุ และยิ่งมีผู้ใช้มาก ระบบก็ยิ่งคาดการณ์ความเสี่ยงได้แม่นยำมากขึ้น

ล่าสุด ระบบได้อัปเกรดเพิ่มเติมเพื่อรองรับช่วงเทศกาลปีใหม่ โดยมีแกนหลักสามคำคือ: ครบถ้วน กว้างขวาง รวดเร็ว

ประการแรก ระบบ Eagle Eye มองเห็นได้ครบถ้วนมากขึ้น ด้านหนึ่งเพิ่มการเตือนสภาพอากาศ จะเตือนผู้ใช้ล่วงหน้าถึงสภาพอากาศผิดปกติ ด้วยความถี่ระดับนาที อีกด้านหนึ่ง เมื่อพบเส้นทางพิเศษ เช่น ทางโค้งหักศอกต่อเนื่อง ทางลาดชันยาว และจุดเกิดอุบัติเหตุบ่อย เป็นต้น ระบบ Eagle Eye จะเตือนล่วงหน้าโดยคำนึงถึงสภาพอากาศด้วย

ที่น่าสนใจคือ ภายใต้เงื่อนไขเช่นสภาพอากาศผิดปกติและเส้นทางพิเศษ ระบบยังปรับปรุงเกณฑ์การเตือนเบรกสำหรับรถบรรทุกโดยคำนึงถึงลักษณะเฉพาะของรถบรรทุก เพื่อให้คนขับรถบรรทุกมีเวลาตอบสนองมากขึ้น

ประการที่สอง ระบบ Eagle Eye มีขอบเขตการครอบคลุมที่กว้างขวางขึ้น ไม่เลือกโทรศัพท์มือถือหรือระบบในรถ ใช้งานได้ทุกเครือข่ายเส้นทาง ทุกสถานการณ์ ไม่ว่าคุณจะขี่มอเตอร์ไซค์ ขับรถยนต์หรือรถบรรทุก หรือนั่งรถเรียกหรือรถร่วมทาง ไม่ว่าคุณจะขับบนทางด่วน ทางหลวงหรือทางชนบท ระบบ Eagle Eye ก็ให้การสนับสนุนคุณ

สุดท้าย การช่วยเหลือก็รวดเร็วขึ้นด้วย ตามข้อมูลที่ได้รับ เกาด๋อได้เปิดตัวฟังก์ชัน “Eagle Eye Alarm” ในมณฑลเจียงซูเป็นแห่งแรกแล้ว เพื่อสร้างวงจรปิด “ตรวจจับอุบัติเหตุ-แจ้งเหตุอุบัติเหตุ-เตือนรถคันหลัง-ช่วยเหลืออุบัติเหตุ” ตรวจจับอุบัติเหตุโดยอัตโนมัติและกระตุ้นการแจ้งเหตุภายใน 6 วินาที ฟังก์ชันนี้จะขยายไปทั่วประเทศในภายหลัง

โดยสรุป ระบบ Eagle Eye ทำให้การเดินทางของเราปลอดภัยยิ่งขึ้น เพราะอุบัติเหตุหลายครั้งมักเกิดจากคนขับตอบสนองไม่ทัน แต่ตอนนี้มี “ดวงตาเหยี่ยว” ที่มองเห็นภาพรวม สามารถให้บริการเหนือขอบเขตการมองเห็น ระบุความเสี่ยงในสถานการณ์ต่างๆ ได้เร็วกว่า และเตือนคนขับอย่างรวดเร็ว ทำให้คนขับมีเวลาในการรับมือกับความเสี่ยงมากขึ้น ซึ่งเห็นได้ชัดว่าลดโอกาสเกิดอุบัติเหตุตั้งแต่ต้นทาง

สิ่งนี้เกิดขึ้นได้อย่างไร?

TrafficVLM ที่ช่วยชีวิตได้

แกนกลางของระบบ Eagle Eye คือ โมเดล TrafficVLM ซึ่งสร้างขึ้นโดยใช้ Qwen-VL เป็นฐาน ข้อมูลสำหรับฝึกหลังมาจากโลกแห่งความเป็นจริง

เพื่อให้ได้ข้อมูลฝึกฝน ทีมเทคนิคของเกาด๋อสร้างความสามารถในการสร้างแบบจำลองคู่แฝดการจราจร (Traffic Twin) ในพื้นที่และระดับใดๆ ก็สามารถแมปข้อมูลการจราจรแบบเรียลไทม์จากโลกจริง เป็นสตรีมวิดีโอคู่แฝดแบบไดนามิกในโลกดิจิทัล สร้างวิดีโอการจราจรจำนวนมหาศาลสำหรับฝึก TrafficVLM

△ การเปลี่ยนแปลงการจราจรรอบสนามกีฬาแห่งชาติก่อนและหลังคอนเสิร์ต ที่มา: เทคโนโลยีเกาด๋อ

TrafficVLM ไม่เพียงแต่เรียนรู้กฎการจราจรจากวิดีโอการจราจร แต่ยังได้รับความสามารถในการเข้าใจ “ความหมาย” ของการจราจร ปรับให้เข้ากับรูปแบบการมองเห็นพิเศษ เช่น แผนที่และการสร้างแบบจำลองคู่แฝดการจราจร

บนพื้นฐานนี้ เกาด๋อยังฝึก TrafficVLM ด้วยงานวิเคราะห์การจราจรที่ซับซ้อนเป็นพิเศษ สุดท้ายทำให้ TrafficVLM ได้รับ ความสามารถในการสร้างแบบจำลองทั่วไป ตั้งแต่สภาพการจราจรของทางแยกเล็กๆ ไปจนถึงกฎการจราจรระดับเมือง TrafficVLM สามารถสร้างแบบจำลองได้ทั้งหมด

△ รูปภาพสร้างโดย AI

หลังจากฝึกเสร็จแล้ว TrafficVLM จะนำไปใช้จริงอย่างไร? ต่อไปนี้เป็นตัวอย่างเพื่ออธิบายกระบวนการประยุกต์ใช้ TrafficVLM

ตัวอย่างเช่น ผู้ใช้กำลังขับรถ ข้างหน้า 3 กิโลเมตรในช่องทางซ้ายเกิดอุบัติเหตุกะทันหัน ส่งผลให้การจราจรติดขัด ในเวลานั้นผู้ใช้ที่อยู่ในกระแสการจราจรมองไม่เห็นไกลขนาดนั้น แต่ระบบ Eagle Eye ที่เสริมด้วย TrafficVLM รับรู้ได้ว่าความเร็วการจราจร ณ ตำแหน่งนั้นช้าลงกะทันหัน พร้อมกับมีรถจำนวนมากเปลี่ยนช่องทางไปทางขวา ระบบจึงวิเคราะห์และให้เหตุผล พบว่าส่วนนั้นของถนนผิดปกติ และคาดการณ์ว่าส่วนที่การจราจรติดขัดจะลุกลามมาถึงตำแหน่งของผู้ใช้อย่างรวดเร็ว

ดังนั้นระบบจึงตัดสินใจ แจ้งเตือนผู้ใช้ด้วยเสียงให้เปลี่ยนช่องทางไปทางขวา ระวังหลีกเลี่ยงรถฉุกเฉิน และแสดงภาพเคลื่อนไหวของการจราจรและภาพสถานที่จริงบนอินเทอร์เฟซนำทาง

นี่เท่ากับว่า TrafficVLM มอบ “ตาสวรรค์” ให้ผู้ใช้ เป็นฐานรองรับระบบ Eagle Eye นำความปลอดภัยมาสู่ทุกคนอย่างเท่าเทียมและทั่วถึง ซึ่งได้รับการยืนยันด้วยข้อมูลแล้ว

กฎ Scaling Law ของความปลอดภัยในการเดินทาง

ตามข้อมูลที่ได้รับ ณ วันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2026 ระบบ Eagle Eye ได้เตือนภัยสะสมแล้ว 11.2 พันล้านครั้ง เฉลี่ยเตือนวันละ 88 ล้านครั้ง ในนั้นมีการเตือนความผิดปกติหลายคันรถเกิน 147,000 ครั้ง ตัวอย่างเช่น ทางหลวงสายหลัก G2 ปักกิ่ง-เซี่ยงไฮ้ ข้อมูลขนาดใหญ่ของเกาด๋อแสดงให้เห็นว่าหลังจากเปิดตัวระบบ “Eagle Eye Guardian” จำนวนอุบัติเหตุต่อรถหมื่นคันต่อวันในช่วงวันหยุดเทศกาลประจำชาติปี 2025 ลดลงประมาณ 10% เมื่อเทียบกับปีก่อน

และในช่วงวันหยุดเทศกาลประจำชาติปีที่แล้วเช่นกัน อีกทางหลวงหนึ่งเกิดอุบัติเหตุชนรถในตอนเช้า ระบบเตือนรถคันหลังอย่างรวดเร็ว ภายใน 22 นาทีเตือนเกิน 220 ครั้ง ขอบเขตการครอบคลุมถึง 500 เมตร ช่วยให้เจ้าของรถอย่างน้อย 200 คนขึ้นไปหลีกเลี่ยงภัย

ข้อมูลและเหตุการณ์จริงเหล่านี้ล้วนบ่งชี้ว่า ระบบ Eagle Eye ของเกาด๋อกำลังทำให้กฎ Scaling Law ของความปลอดภัยในการเดินทางเป็นจริง นี่คือการสะท้อนของกฎ Scaling Law ทางเทคนิคในด้านการเดินทาง

กฎ Scaling Law ทางเทคนิคเชื่อว่า โมเดลที่มีพารามิเตอร์มากขึ้น พร้อมกับลงทุนพลังการคำนวณและข้อมูลมากขึ้น ขีดจำกัดประสิทธิภาพของโมเดลก็จะสูงขึ้น สามารถตอบสนองความต้องการที่มากขึ้นของผู้ใช้

ตอนนี้ กฎ Scaling Law ทางเทคนิคได้นำมาใช้ในด้านการเดินทางผ่านระบบ Eagle Eye ยิ่งมีผู้ใช้ระบบ Eagle Eye มากเท่าไหร่ ข้อมูลที่ให้ก็ยิ่งมากขึ้น การเตือนภัยก็ยิ่งแม่นยำและทันท่วงทีมากขึ้น ความสามารถของระบบก็ยิ่งแข็งแกร่งขึ้น ประสบการณ์ผู้ใช้ก็ดีขึ้น ตามข้อมูลล่าสุดจาก QuestMobile จำนวนผู้ใช้งานรายเดือนของเกาด๋อในเดือนตุลาคม 2025 ถึงแล้ว 996 ล้านคน

นี่ไม่เพียงแต่เป็นการยืนยันกฎ Scaling Law ในอีกรูปแบบหนึ่ง แต่กำลังนำมาซึ่งผลกระทบด้านคุณค่าทางสังคม

นี่คือกฎ Scaling Law ที่บรรลุได้โดยคนขับแต่ละคน เราทุกคนเป็นส่วนหนึ่งของเครือข่ายการจราจร ตอนนี้เพียงเปิดเกาด๋อก็สามารถมีส่วนร่วมในนี้ ได้รับการเสริมกำลังจาก “ดวงตาเหยี่ยว” ได้รับการเตือนภัย ในกระบวนการนี้เราได้ปกป้องทั้งตัวเองและช่วยเหลือผู้อื่น

ทุกคนเตรียมกลับบ้านฉลองปีใหม่แล้วใช่ไหม?

ขับรถกลับบ้านช่วงปีใหม่ แม้เป็นเส้นทางที่คุ้นเคยก็อย่าลืมเปิดระบบนำทาง เพื่อให้เส้นทางกลับบ้านราบรื่นขึ้น เร็วขึ้น มี AI มากขึ้น ปลอดภัยมากขึ้น

ติดตามโปรแกรม “Whale Habitat” เพื่อรับข่าวสาร AI ล่าสุด

⚠️ หมายเหตุ: เนื้อหาได้รับการแปลโดย AI และตรวจสอบโดยมนุษย์ หากมีข้อผิดพลาดโปรดแจ้ง