โครงการประตูแห่งดวงดาวของ OpenAI หยุดชะงัก: เหตุใดโครงสร้างพื้นฐาน AI มูลค่า 5 แสนล้านดอลลาร์ถึงหยุดนิ่ง?

โครงการ Stargate ของ OpenAI หยุดชะงัก: โครงสร้างพื้นฐาน AI มูลค่า 5 แสนล้านดอลลาร์ ทำไมถึงหยุดนิ่ง?

ในเดือนมกราคม 2025 OpenAI ประกาศร่วมทุนกับ SoftBank และ Oracle วางแผนลงทุน 5 แสนล้านดอลลาร์ใน 4 ปีข้างหน้าเพื่อสร้างศูนย์ข้อมูล และเพิ่มขีดความสามารถในการประมวลผลให้ตัวเองให้ได้ 10GW

อย่างไรก็ตาม ผ่านไปมากกว่าหนึ่งปี โครงการ “Stargate” ที่เคยถูกคาดหวังสูงกลับหยุดชะงัก: ทีมงานยังไม่ครบสมบูรณ์ และศูนย์ข้อมูลก็ยังไม่ได้เริ่มก่อสร้าง

โครงการโครงสร้างพื้นฐาน AI ที่ใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ ทำไมถึงก้าวเดินได้ยากลำบากเช่นนี้?

Stargate ที่หยุดนิ่ง

ในความเป็นจริง เพียงไม่กี่สัปดาห์หลังการประกาศโครงการ การดำเนินงานก็เริ่มพบปัญหา

ตามรายงานของ The Information OpenAI, Oracle และ SoftBank มีความเห็นไม่ตรงกันอย่างต่อเนื่องในเรื่องการแบ่งงานและการจัดโครงสร้าง ใช้เวลาหลายสัปดาห์ก็ยังไม่สามารถกำหนดกลไกการนำและความร่วมมือที่ชัดเจนได้

สิ่งนี้ทำให้ Sam Altman CEO ของ OpenAI รู้สึกกังวลอย่างมาก เมื่อเผชิญกับสถานการณ์ขาดแคลนความสามารถในการประมวลผลของตัวเอง Altman เคยพิจารณาที่จะหลีกเลี่ยงพันธมิตรและวางแผนสร้างศูนย์ข้อมูลเอง โดยตั้งใจจะเช่าโดยตรงหรือแม้แต่เป็นเจ้าของพื้นที่ศูนย์ข้อมูลขนาดใหญ่

อย่างไรก็ตาม แผนนี้ในที่สุดก็ถูกระงับ การก่อสร้างศูนย์ข้อมูลมีต้นทุนสูงมาก โครงการที่เกี่ยวข้องมักต้องใช้เงินทุนหลายพันล้านดอลลาร์ ในขณะที่โมเดลธุรกิจของ OpenAI เองยังไม่ประสบความสำเร็จเต็มที่ ใช้เงินสดจำนวนมากในแต่ละปี ทำให้ยากที่จะได้รับการสนับสนุนการลงทุนจากสถาบันภายนอกสำหรับโครงการขนาดใหญ่เช่นนี้

หลังจากความพยายามอิสระพบอุปสรรค OpenAI ต้องหันกลับมาเดินหน้าโครงการ “Stargate” ต่อไป แต่ถึงอย่างนั้น ความคืบหน้าภายในก็ยังไม่ราบรื่น จนถึงปัจจุบัน โครงการนี้ยังคงเป็นความร่วมมือด้านเดียวระหว่าง OpenAI กับ SoftBank หรือ Oracle ทั้งสามบริษัทยังไม่สามารถรวมพลังกันได้

ในช่วงเริ่มต้นประกาศโครงการ Elon Musk เคยพูดตรงๆ ว่ามันยากที่จะประสบความสำเร็จ เหตุผลง่ายๆ คือ “พวกเขาไม่มีเงิน” ในตอนนั้นสิ่งนี้ถูกมองว่าเป็นการ “โต้เถียง” ธรรมดา แต่ตอนนี้ดูเหมือนว่าคำพูดนั้นอาจจะเป็นจริง

นอกจากนี้ยังมีการวิเคราะห์ชี้ให้เห็นว่า สาเหตุหลักที่โครงการถูกขัดขวางไม่ใช่เงินทุน แต่เป็นความท้าทายเชิงโครงสร้าง เช่น การเชื่อมต่อกับโครงข่ายไฟฟ้า ใบอนุญาตก่อสร้าง การได้มาซึ่งที่ดิน เป็นต้น

คู่แข่งที่วิ่งไปข้างหน้าอย่างรวดเร็ว

การก่อสร้างศูนย์ข้อมูลที่เผชิญกับปัญหาคอขวดเป็นความท้าทายร่วมกันของทั้งอุตสาหกรรม แต่ความก้าวหน้าอย่างรวดเร็วของคู่แข่งทำให้การหยุดนิ่งของ OpenAI ดูเด่นชัดเป็นพิเศษ

ในขณะที่ OpenAI หมุนวนอยู่กับการเจรจาภายใน xAI ของ Musk กลับ “วิ่งไปข้างหน้าอย่างรวดเร็ว” ในการสร้างขีดความสามารถในการประมวลผล

คลัสเตอร์ซูเปอร์คอมพิวเตอร์แรกของ xAI Colossus I ใช้เวลาเพียง 122 วันในการสร้างโครงสร้างพื้นฐานทั้งหมดตั้งแต่เริ่มต้น และใช้เวลาเพียง 19 วันจากการติดตั้งแร็คแรกไปจนถึงเริ่มงานฝึกอบอบแบบจำลอง

ในเดือนมกราคม 2026 Colossus 2 สร้างเสร็จ นี่คือคลัสเตอร์ซูเปอร์คอมพิวเตอร์ระดับกิกะวัตต์แรกของโลก และมีแผนที่จะอัปเกรดเป็น 1.5GW ในเดือนเมษายนปีเดียวกัน

Musk ยังมุ่งความสนใจไปยังพื้นที่ที่ก้าวหน้ากว่า นั่นคือพลังการประมวลผลในอวกาศ เขาคิดว่าศูนย์ข้อมูลบนพื้นโลกมีประสิทธิภาพจำกัด ในขณะที่อวกาศสามารถรับพลังงานแสงอาทิตย์ที่หนาแน่นกว่า และไม่จำเป็นต้องใช้ระบบทำความเย็นด้วยของเหลวราคาแพง จาก “หลักการแรก” อวกาศถูกมองว่าเป็นขีดจำกัดสูงสุดของการพัฒนาพลังการประมวลผล

แน่นอนว่าแนวคิดนี้ก็เผชิญกับการตั้งคำถามเช่นกัน ผู้วิจารณ์คิดว่าการแผ่รังสีในอวกาศอาจทำลาย GPU ที่ละเอียดอ่อน และการบำรุงรักษาอุปกรณ์ยากมาก ในระยะสั้นการคำนวณทางเศรษฐกิจทำได้ยาก ดูเหมือนจะเป็นแค่การ “โฆษณาชวนเชื่อสไตล์ Musk”

Altman เพิ่งพูดตรงไปตรงมาเกี่ยวกับเรื่องนี้ในงานกิจกรรมหนึ่ง:

พูดตรงๆ ในสภาพแวดล้อมเทคโนโลยีและอุตสาหกรรมปัจจุบัน ความคิดที่จะสร้างศูนย์ข้อมูลในอวกาศค่อนข้างไร้สาระ ในอนาคตอาจทำได้ แต่ทุกวันนี้ยังไม่ถึงขั้นนั้น

ไม่ว่าจะอย่างไร ความสามารถในการดำเนินการของ Musk ไม่ควรถูกประเมินต่ำเกินไป ต้นเดือนกุมภาพันธ์ SpaceX เข้าซื้อกิจการ xAI อย่างรวดเร็ว เพื่อก้าวไปสู่ขั้นตอนที่เป็นรูปธรรมแรกของเรื่องเล่า “พลังการประมวลผลในอวกาศ” นี้

นอกจากมองไปยังอวกาศแล้ว xAI ยังพยายามใช้พลังการประมวลผลที่ใช้ได้บนพื้นโลกให้หมดเกลี้ยง อดีตพนักงานคนหนึ่งเปิดเผยในพอดแคสต์ว่า xAI กำลังพิจารณาเช่าใช้พลังการประมวลผลที่ไม่ได้ใช้งานของรถยนต์ Tesla ประมาณ 4 ล้านคันในอเมริกาเหนือด้วยการจ่ายเงิน ในขณะที่ OpenAI ยังคงกังวลเกี่ยวกับศูนย์ข้อมูล คู่แข่งกำลังสร้างแนวป้องกันใหม่ที่อาศัยฮาร์ดแวร์

ปัญหาที่เกิดจากการพัฒนาอย่างรวดเร็ว

อย่างไรก็ตาม การก่อสร้างศูนย์ข้อมูลก็เผชิญกับความขัดแย้งที่น่าอึดอัด: สร้างช้าเกินไป นักลงทุนไม่พอใจ; สร้างมากและเร็วเกินไป ก็ก่อให้เกิดปัญหาสังคมใหม่

Musk ที่มีชื่อเสียงในด้านความเร็วก็ได้รับผลกระทบเป็นอันดับแรก ศูนย์ซูเปอร์คอมพิวเตอร์ของ xAI เนื่องจากสถานที่ตั้งใกล้กับชุมชน ในระหว่างการก่อสร้างได้รับคำร้องเรียนจำนวนมาก เนื่องจากใช้กังหันก๊าซแบบพกพาทำให้เกิดมลพิษทางอากาศและเสียงก่อสร้าง

ปัญหากำลังขยายตัวในระดับอุตสาหกรรม PJM ผู้ให้บริการโครงข่ายไฟฟ้าไม่แสวงหาผลกำไรในสหรัฐฯ เตือนว่า ภายในฤดูร้อนปี 2026 ประชาชน 67 ล้านคนใน 13 รัฐภายใต้เขตอำนาจของตน อาจเผชิญกับความเสี่ยงจากการ停电แบบผลัดกันในช่วงสภาพอากาศสุดขั้ว เนื่องจากความต้องการใช้ไฟฟ้าที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วของศูนย์ข้อมูล ไฟฟ้าจะได้รับการจัดลำดับความสำคัญเพื่อรองรับศูนย์ข้อมูล

สิ่งนี้ทำให้ประชาชนไม่พอใจ ค่าไฟฟ้าได้เพิ่มสูงขึ้นแล้ว และในเวลาวิกฤตอาจถูก “ตัดไฟ” ทุกอย่างต้องหลีกทางให้ AI

เมื่อเร็วๆ นี้ Altman ถูกถามในงานกิจกรรมเกี่ยวกับปัญหาการใช้พลังงานของศูนย์ข้อมูล เช่น “การค้นหาครั้งเดียวของ ChatGPT ใช้พลังงานเทียบเท่ากับการชาร์จ iPhone 1.5 ครั้งหรือไม่”

Altman ตอบ: “เป็นไปไม่ได้เลยที่จะมากขนาดนั้น”

เขาเห็นว่า การเปรียบเทียบ “พลังงานที่จำเป็นสำหรับการฝึกอบอบแบบจำลอง AI” กับ “ต้นทุนที่มนุษย์ใช้ในการให้เหตุผลหนึ่งครั้ง” นั้นไม่ยุติธรรม

การเลี้ยงดูมนุษย์คนหนึ่งก็ต้องการพลังงานจำนวนมากเช่นกัน คุณต้องใช้เวลาประมาณ 20 ปีในการเติบโต กินอาหาร เพื่อที่จะฉลาดได้ ก่อนหน้านั้น ยังต้องผ่านกระบวนการวิวัฒนาการของมนุษย์ประมาณ 100 พันล้านคนในประวัติศาสตร์

ในมุมมองของเขา วิธีการเปรียบเทียบที่สมเหตุสมผลกว่าคือ: หลังจากฝึกอบอบแบบจำลองเสร็จแล้ว พลังงานที่ใช้ในการตอบคำถามหนึ่งข้อ เปรียบเทียบกับพลังงานที่มนุษย์ต้องการเพื่อตอบคำถามเดียวกันนั้นเป็นเท่าไหร่? ตามเกณฑ์นี้ ประสิทธิภาพการใช้พลังงานของ AI อาจเทียบเท่าหรือแม้แต่สูงกว่ามนุษย์แล้ว

ลิงก์อ้างอิง:
[1]https://www.theinformation.com/articles/inside-openais-scramble-get-computing-power-stargate-stalled
[2]https://techcrunch.com/2026/02/21/sam-altman-would-like-remind-you-that-humans-use-a-lot-of-energy-too/

ติดตาม “Whale Habitat” Mini Program เพื่อรับข่าวสาร AI ล่าสุด

⚠️ หมายเหตุ: เนื้อหาได้รับการแปลโดย AI และตรวจสอบโดยมนุษย์ หากมีข้อผิดพลาดโปรดแจ้ง