AI ปลดปล่อยการปฏิวัติ Web 3D: Three.js ทะลุ 4 ล้านดาวน์โหลดต่อสัปดาห์ ตำนานโอเพนซอร์สที่สร้างโดยนักศึกษาศิลปะผู้ลาออก

โครงการโอเพนซอร์สที่ผู้ใช้ทั่วไปไม่ค่อยพูดถึงบ่อยนัก เพิ่งทำลายสถิติของตัวเองไป

เมื่อไม่นานมานี้ บัญชี X ทางการของ Three.js ประกาศว่า: จำนวนดาวน์โหลดรายสัปดาห์ของ Three.js ได้ทะลุ 4 ล้านครั้งแล้ว

คุณอาจไม่เคยใช้ Three.js หรืออาจไม่เคยได้ยินชื่อของมัน แต่คุณมีโอกาสสูงที่จะเคยเห็นผลงานของมันมาแล้ว หน้าสินค้า 3 มิติที่หมุนได้, หน้าแรกของเว็บไซต์ที่ขยับตามเมาส์, การแสดงข้อมูลแบบโต้ตอบได้, หรือแม้แต่หน้าเว็บที่ดูเหมือนเป็นแค่แอนิเมชันสุดล้ำบางหน้า หลังฉากทั้งหมดนี้ Three.js กำลังทำงานเรนเดอร์ 3 มิติหลักอย่างเงียบๆ

หมายเหตุ: Three.js เป็นไลบรารีกราฟิก 3 มิติ JavaScript ที่อิงตาม WebGL สร้างโดย Ricardo Cabello (ชื่อเล่น Mr.doob) ในปี 2010 เป้าหมายหลักของมันคือทำให้นักพัฒนาสามารถสร้างและแสดงเนื้อหา 3 มิติในเบราว์เซอร์ได้อย่างง่ายดาย โดยไม่ต้องจัดการกับ WebGL API ระดับล่างที่ซับซ้อนโดยตรง

แผนภูมิที่เผยแพร่โดยทางการแสดงการเปลี่ยนแปลงของจำนวนดาวน์โหลดรายสัปดาห์ของ Three.js ตั้งแต่ปี 2016 ถึง 2026 ซึ่งแสดงเส้นโค้งการเติบโตแบบเอกซ์โพเนนเชียลที่ชัดเจนมาก:

• 2016-2018: ระยะเริ่มต้น จำนวนดาวน์โหลดต่ำมาก
• 2019-2020: เริ่มค่อยๆ เพิ่มขึ้นช้าๆ ไปถึงประมาณ 200,000 – 500,000 ครั้ง/สัปดาห์
• 2021-2022: การเติบโตเร่งตัวขึ้นอย่างเห็นได้ชัด ทะลุหลักล้านครั้ง
• 2023-2024: เข้าสู่ช่วงเติบโตอย่างรวดเร็ว จาก 1 ล้านพุ่งไปถึง 2 ล้าน
• 2025-2026: การเติบโตแบบระเบิด จาก 2 ล้านพุ่งตรงไป 4 ล้าน

ช่วงเวลาที่ Three.js เติบโตอย่างรวดเร็วนี้ค่อนข้างละเอียดอ่อน หลังจากที่ ChatGPT เปิดตัวในปลายปี 2022 AI สร้างสรรค์ (Generative AI) ก็ระเบิดขึ้นอย่างรวดเร็ว และ Three.js ก็ได้อาศัยกระแสความนิยมนี้ดึงดูดผู้ใช้จำนวนมาก

ลองนึกย้อนกลับไปก่อนที่ AI จะเข้ามาเกี่ยวข้อง การพัฒนาเนื้อหา 3 มิติด้วย Three.js ถือเป็น “การเดินทางที่ทำให้คนถอดใจ” แค่การทำความเข้าใจแนวคิดทางคณิตศาสตร์เช่นควอเทอร์เนียน การแปลงเมทริกซ์ รวมถึงขั้นตอนที่ยุ่งยากของการสร้างโมเดลด้วยมือ แผ่ UV ปรับแต่งวัสดุ ก็เพียงพอที่จะทำให้นักพัฒนา Front-end ส่วนใหญ่ถอยหนีแล้ว แค่เอฟเฟกต์แสงหรือวัสดุธรรมดาๆ ก็มักต้องใช้เวลาปรับแต่งหลายชั่วโมง

แต่การปรากฏตัวของ AI ได้เปลี่ยนกฎเกณฑ์ของเกมไปโดยสิ้นเชิง นักพัฒนาต้องเพียงแค่อธิบายความต้องการในโมเดลใหญ่เช่น ChatGPT เช่น “เขียนโค้ด Three.js สำหรับลูกบาศก์เรืองแสงที่หมุนได้สไตล์ไซเบอร์พังก์ พื้นหลังเป็นดาวกระจายแบบไดนามิก” AI ก็สามารถสร้างโค้ดที่ใช้งานได้ 95% ภายในไม่กี่วินาที สิ่งนี้ทำให้ความคิดสร้างสรรค์ที่เดิมมีแค่ในจินตนาการ สามารถถูกทำให้ปรากฏในเบราว์เซอร์ได้ทันที

โมเดล AI ขนาดใหญ่ได้ลดอุปสรรคในการเริ่มต้นใช้ Three.js ลงอย่างมาก ทำให้มีนักพัฒนา Front-end จำนวนมาก (ที่ไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญด้านคอมพิวเตอร์กราฟิก) กล้าที่จะลองพัฒนาสิ่ง 3 มิติ ซึ่งนี่เป็นหนึ่งในสาเหตุหลักที่ทำให้จำนวนดาวน์โหลด Three.js พุ่งสูงขึ้น

Ricardo Cabello: ตำนานโอเพนซอร์สที่สร้างโดยนักเรียนศิลปะที่ลาออก

Ricardo Cabello ซึ่งเป็นที่รู้จักในชื่อเล่น Mr.doob มากกว่า เป็นผู้ก่อตั้งและผู้ดูแลหลักในระยะยาวของ Three.js เส้นทางการเติบโตของเขาไม่ได้เป็นไปตามกรอบปกติ และอาจจะอธิบายด้วยคำพูดของเขาเองได้ว่า – “ค่อนข้างจะหายนะ”

Ricardo เปิดเผยในการสัมภาษณ์ว่า หลังจากเรียนจบประถมศึกษา เขาเคยเรียนการวาดการ์ตูนควบคู่ไปด้วย; ในช่วงมัธยมศึกษาเคยเปลี่ยนไปเรียนวิศวกรรมอิเล็กทรอนิกส์ แล้วภายหลังก็เปลี่ยนไปเรียนทางศิลปะอีกครั้ง อย่างไรก็ตาม ช่วงเวลานั้นไม่เหมาะกับการเรียนอย่างเป็นระบบ เขาจึงตัดสินใจลาออกก่อนจะเข้ามหาวิทยาลัย

สิ่งที่หล่อหลอมเขาจริงๆ คือประสบการณ์จากการมีส่วนร่วมอย่างยาวนานในชุมชน demoscene (เดโมสีน) ในวัฒนธรรมที่เน้นการแข่งขันด้านเทคโนโลยีและความคิดสร้างสรรค์นี้ ผู้สร้างจะต้องนำเสนอผลงานใหม่ๆ ออกมาอย่างต่อเนื่อง บังคับให้ตัวเองนำความคิดออกมาทำให้เป็นจริง ประสบการณ์นี้ส่งผลกระทบอย่างลึกซึ้งต่อสไตล์การสร้างสรรค์ในภายหลังของเขา – มุ่งมั่นที่จะใช้โค้ดที่กระชับเพื่อสร้างเอฟเฟกต์ภาพที่น่าตื่นตาตื่นใจ ในสภาพแวดล้อมของ demoscene นี่เองที่ Cabello ได้เรียนรู้คอมพิวเตอร์กราฟิกอย่างเป็นระบบ ทำให้ศิลปะและโค้ดเริ่มมาบรรจบกันในตัวเขา

นอกเวลางาน Cabello มักติดตามบล็อกเกี่ยวกับศิลปะ, ภาพประกอบ, ศิลปะจัดวาง (installation art) เป็นประจำ ซึ่งมักจะกระตุ้นแรงบันดาลใจในการสร้างสรรค์ของเขา: “จะทำสิ่งเหล่านี้ให้เป็นแบบเรียลไทม์ได้ไหม?” และในกระบวนการทำให้เป็นจริง ก็มักจะเกิดความคิดใหม่ๆ เพิ่มขึ้นมาอีก

Ricardo Cabello ยังเป็นผู้ผลักดันสำคัญในวัฒนธรรมความคิดสร้างสรรค์บนเว็บอีกด้วย เว็บไซต์ส่วนตัว mrdoob.com ที่เขาดูแลมาอย่างยาวนาน รวบรวมโครงการทดลองจำนวนมาก ครอบคลุมทิศทางต่างๆ เช่น การจำลองทางฟิสิกส์, ระบบอนุภาค, ศิลปะแบบโต้ตอบ และการแสดงภาพเสียง เป็นต้น ผลงานเหล่านี้ยังคงสำรวจขอบเขตของเบราว์เซอร์ในฐานะแพลตฟอร์มสำหรับความคิดสร้างสรรค์และการแสดงออก ความสำคัญที่ให้กับความสามารถในการเล่น (playability) และพลังในการแสดงออกนี้ ก็ได้หล่อหลอมลักษณะเฉพาะของ Three.js อย่างลึกซึ้นเช่นกัน – เป็นประโยชน์ เปิดกว้าง และในขณะเดียวกันก็ส่งเสริมการสร้างสรรค์

ในแวดวงโอเพนซอร์ส Ricardo มีชื่อเสียงในด้านความมีวินัยและมาตรฐานที่เข้มงวด เขาควบคุมการออกแบบ API และคุณภาพโค้ดของ Three.js ด้วยตัวเองมาอย่างยาวนาน ยอมแนะนำการอัปเดตที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงที่กระทบต่อโค้ดเดิม (breaking changes) มากกว่าที่จะปล่อยให้มีการเพิ่มฟังก์ชันอย่างไม่เป็นระเบียบและสะสมภาระจากรุ่นเก่า บทบาทที่เกือบจะเป็น “ผู้เฝ้าประตู” นี้ ทำให้ Three.js ยังคงรักษาโครงสร้างที่ชัดเจนและแนวคิดการออกแบบที่สอดคล้องกันตลอดการพัฒนากว่าสิบปี

ความมีวินัยทางวิศวกรรมนี้ สามารถย้อนไปถึงแรงจูงใจแรกเริ่มของการกำเนิด Three.js Ricardo เคยระลึกถึงว่า การสร้าง Three.js เกิดจากความอยากรู้อยากเห็นของเขาหนึ่งส่วน อยากดูว่าถ้าเขียนเอนจิน 3 มิติด้วยตัวเองจะทำได้แค่ไหน; อีกส่วนหนึ่งคือการท้าทายความสามารถของตัวเอง อิทธิพลที่สำคัญกว่ามาจากประสบการณ์ใน demoscene: ในแวดวงนั้น ผู้สร้างมักจะเขียนเอนจินขึ้นมาชั่วคราวสำหรับ demo หนึ่งหรือสองชิ้น แล้วก็ทิ้งไปหลังจากใช้ Ricardo คิดว่าวิธีนี้สิ้นเปลืองเกินไป จึงเกิดความคิดระยะยาวขึ้นมา – ทำเอนจิน 3 มิติที่สามารถนำกลับมาใช้ซ้ำได้จริงๆ และพัฒนาต่อไปได้เรื่อยๆ ความคิดนี้ ในที่สุดก็ทำให้เกิด Three.js

จนถึงวันนี้ ควบคู่ไปกับการเกิดขึ้นของเนื้อหาที่สร้างโดย AI, WebXR และการแสดงภาพ 3 มิติ Three.js ยังคงอยู่ในตำแหน่งสำคัญของสแต็กเทคโนโลยีเว็บ

ติดตาม “Whale Habitat” Mini Program เพื่ออัพเดทข่าวสาร AI ล่าสุด

⚠️ หมายเหตุ: เนื้อหาได้รับการแปลโดย AI และตรวจสอบโดยมนุษย์ หากมีข้อผิดพลาดโปรดแจ้ง